Việc công nhận bằng cấp từ chương trình trực tuyến khác nhau theo nước, theo cơ quan tuyển dụng và theo mục đích sử dụng — nếu bạn cần bằng cho một mục đích cụ thể (dự tuyển công chức, học tiếp, hành nghề), hãy kiểm điều kiện đó trước khi đăng ký.
Số chương trình thạc sĩ trực tuyến đã tăng nhanh, và chúng bao gồm cả các chương trình của những cơ sở có uy tín lẫn các chương trình gần như không có giá trị.
Khoảng cách này lớn hơn nhiều so với ở chương trình tại chỗ, nên việc đánh giá trước khi chọn quan trọng hơn nhiều.
Phân biệt các hình thức
Cùng gọi là trực tuyến nhưng bốn hình thức rất khác nhau:
Học đồng bộ — có buổi học trực tiếp qua mạng theo lịch cố định, có tương tác thật với giảng viên và bạn học. Gần nhất với học tại chỗ.
Học không đồng bộ có hỗ trợ — nội dung ghi sẵn, nhưng có người hướng dẫn thật, có hạn nộp bài, có phản hồi cá nhân. Đây là hình thức phổ biến nhất và chất lượng biến thiên nhiều nhất.
Học kết hợp — phần lớn trực tuyến, có một số đợt tập trung. Hình thức này giữ được nhiều ưu điểm của cả hai.
Nội dung tự học — chỉ có video và bài kiểm tra tự động, không có người. Hình thức này có thể hữu ích cho việc học một kỹ năng, nhưng nó không tương đương một chương trình thạc sĩ dù được gọi tên như vậy.
Những gì học được từ xa
Ba nhóm chạy tốt:
Kiến thức lý thuyết và khái niệm. Với nội dung này, video xem lại được đôi khi còn tốt hơn một buổi giảng nghe một lần.
Các kỹ năng làm việc trên máy — phân tích dữ liệu, lập trình, thiết kế, mô hình hoá. Môi trường làm việc giống hệt nhau dù ở đâu.
Viết và nghiên cứu tài liệu.
Những gì khó hoặc không học được
Bốn nhóm:
Kỹ năng thực hành cần thiết bị — phòng thí nghiệm, lâm sàng, xưởng. Một số chương trình giải quyết bằng các đợt tập trung; chương trình không có phần đó thì đơn giản là không dạy phần đó.
Kỹ năng cần phản hồi tức thì trên thao tác — những gì cần người dạy nhìn bạn làm và sửa ngay.
Mạng lưới. Đây là phần mất mát lớn nhất và ít được nói tới. Một phần đáng kể giá trị của chương trình thạc sĩ nằm ở những người bạn quen — và điều đó hình thành qua tương tác không chính thức, thứ mà môi trường trực tuyến gần như không có.
Sự thay đổi môi trường. Với người muốn đổi ngành hoặc đổi hướng nghề nghiệp, việc bước vào một môi trường mới có giá trị riêng.
Sáu câu hỏi đánh giá một chương trình
Ai cấp bằng, và bằng có ghi hình thức đào tạo không? Ở nhiều nơi, bằng của chương trình trực tuyến giống hệt bằng tại chỗ; ở nơi khác thì có ghi rõ. Cần biết trước, nhất là nếu bạn cần bằng cho một mục đích cụ thể.
Chương trình có được kiểm định không, và bởi tổ chức nào?
Ai dạy? Chính giảng viên của trường hay người được thuê riêng cho phần trực tuyến? Câu này phân biệt được nhiều chương trình.
Có bao nhiêu giờ tương tác trực tiếp mỗi tuần — với giảng viên, không phải xem video.
Bài tập được ai chấm và phản hồi thế nào? Chấm tự động và chấm bởi người là hai thứ hoàn toàn khác nhau.
Tỷ lệ hoàn thành là bao nhiêu? Chương trình trực tuyến có tỷ lệ bỏ giữa chừng cao hơn nhiều, và một chương trình biết con số của mình và sẵn sàng nói ra là dấu hiệu tốt.
Bốn dấu hiệu đáng lo
Nhận mọi hồ sơ. Chương trình không có tiêu chí đầu vào đáng kể thường cũng không có tiêu chí đầu ra.
Thời gian hoàn thành rất ngắn — một chương trình thạc sĩ xong trong sáu tháng thì cần đặt câu hỏi về khối lượng thật.
Tập trung vào tiện lợi hơn nội dung trong mọi tài liệu giới thiệu.
Không tìm được thông tin về giảng viên.
Giá trị của bằng
Cần nói thẳng vì đây là câu hỏi lớn nhất của người cân nhắc:
Bằng từ một cơ sở có uy tín, chương trình được kiểm định, thường được đánh giá bình thường — nhất là trong các lĩnh vực mà người tuyển dụng quen với hình thức này.
Người tuyển dụng thường quan tâm tới tên cơ sở hơn là hình thức học.
Nhưng với một số mục đích cụ thể, hình thức có thể bị đặt điều kiện — điều kiện dự tuyển ở khu vực nhà nước, điều kiện học tiếp lên bậc cao hơn, điều kiện hành nghề ở một số ngành. Đây là thứ phải kiểm trước, không phải sau.
Và một thực tế: ở một số ngành và một số môi trường, định kiến vẫn tồn tại, dù chương trình tương đương. Biết trước điều này giúp quyết định với đầy đủ thông tin.
Ai phù hợp
Phù hợp: người đang đi làm và không thể nghỉ; người ở xa các trung tâm đào tạo; người cần bằng cấp cho một yêu cầu cụ thể trong công việc hiện tại; người đã có mạng lưới nghề nghiệp và không cần xây thêm; người có kỷ luật tự học tốt.
Ít phù hợp: người muốn đổi hẳn ngành nghề — vì phần mạng lưới và phần môi trường mới là thứ giúp chuyển đổi; người cần kỹ năng thực hành; và người biết mình khó duy trì nếu không có lịch cố định và không có ai bên cạnh.
Nếu chọn học trực tuyến
Bốn việc làm tăng đáng kể khả năng hoàn thành:
Đặt lịch cố định — cùng giờ, cùng ngày trong tuần, như một lớp học thật. Đây là yếu tố dự báo mạnh nhất về việc hoàn thành.
Tham gia các hoạt động có tương tác — diễn đàn, nhóm học, giờ tiếp sinh viên. Chúng thường là tự chọn, và người tham gia có kết quả khác hẳn người chỉ xem video.
Tìm một hai bạn cùng khoá để giữ nhịp. Chủ động liên hệ, vì nó không tự xảy ra.
Nói với gia đình và cơ quan về lịch học của mình. Học trực tuyến tại nhà rất dễ bị coi là việc có thể gián đoạn bất cứ lúc nào.
Các hình thức trực tuyến khác nhau thế nào?
Học đồng bộ có buổi trực tiếp qua mạng; học không đồng bộ có hỗ trợ thì nội dung ghi sẵn nhưng có người hướng dẫn thật; và nội dung tự học không có người thì không tương đương một chương trình thạc sĩ.
Mất mát lớn nhất khi học từ xa là gì?
Mạng lưới — một phần đáng kể giá trị của chương trình thạc sĩ nằm ở những người quen được, và điều đó hình thành qua tương tác không chính thức.
Câu hỏi nào phân biệt được nhiều chương trình?
Ai dạy — chính giảng viên của trường hay người được thuê riêng cho phần trực tuyến.
Yếu tố nào dự báo mạnh nhất việc hoàn thành?
Đặt lịch học cố định cùng giờ cùng ngày trong tuần, như một lớp học thật.
