Học thạc sĩ ở tuổi ba mươi, bốn mươi: khác gì và chuẩn bị thế nào

Số người học thạc sĩ sau ba mươi, bốn mươi tuổi đang tăng. Trải nghiệm của họ khác đáng kể so với người học liền mạch từ đại học lên — theo cả hai chiều.

Bốn lợi thế

Biết mình học để làm gì. Người đi làm rồi mới học có mục tiêu cụ thể, và điều này ảnh hưởng tới mọi lựa chọn — từ chọn chương trình tới chọn đề tài.

Có bối cảnh để gắn kiến thức vào. Một khái niệm lý thuyết đọc lên khác hẳn khi bạn đã gặp vấn đề đó trong thực tế.

Kỹ năng làm việc. Quản lý thời gian, viết báo cáo, làm việc với người khác, chịu áp lực hạn nộp — người đã đi làm thường mạnh hơn hẳn ở những phần này.

Đề tài luận văn có sẵn. Vấn đề thật trong công việc của mình thường là đề tài tốt và có dữ liệu tiếp cận được.

Bốn khó khăn

Thời gian. Đây là khó khăn lớn nhất và nó không giải quyết được bằng quyết tâm — chỉ bằng việc sắp xếp lại các cam kết khác.

Kỹ năng học tập đã mai một. Đọc tài liệu học thuật, làm bài thi, viết theo chuẩn học thuật — những thứ này cần lấy lại và việc đó mất vài tháng.

Ngoại ngữ. Với chương trình quốc tế, đây thường là rào cản lớn nhất với người đã lâu không dùng.

Cảm giác lạc lõng. Lớp toàn người trẻ hơn mười tuổi. Cảm giác này thường qua sau vài tuần nhưng nó thật ở giai đoạn đầu.

Chọn chương trình

Sáu tiêu chí, khác với tiêu chí của người học liền mạch:

Hình thức học phù hợp với lịch làm việc — buổi tối, cuối tuần, trực tuyến, hoặc theo đợt tập trung.

Thời gian tổng. Chương trình hai năm và ba năm rất khác nhau khi bạn còn đi làm.

Yêu cầu đầu vào phù hợp với hồ sơ hiện tại. Một số chương trình tính kinh nghiệm làm việc như một điều kiện thay thế cho các yêu cầu khác — đáng tìm hiểu.

Có người học cùng hoàn cảnh không. Một lớp toàn người đi làm vận hành khác hẳn và dễ chịu hơn nhiều.

Có cho phép tạm dừng không. Trong hai ba năm có thể có việc phát sinh — một chương trình có cơ chế bảo lưu rõ ràng là một chương trình an toàn hơn.

Nội dung có gắn với công việc không.

Lấy lại kỹ năng học tập

Bốn việc trong vài tháng trước khi bắt đầu:

Đọc vài bài báo trong ngành. Làm quen lại với cách viết học thuật — nó khác hẳn văn bản công việc.

Ôn lại phần nền cần cho chương trình — thống kê, toán, hoặc kiến thức cơ sở đã quên.

Nâng ngoại ngữ nếu học chương trình quốc tế, bắt đầu sớm hơn nhiều so với cảm giác cần thiết.

Tập ngồi học. Khả năng tập trung đọc hai tiếng liền là thứ mất đi khi không dùng và cần luyện lại.

Sắp xếp thời gian

Năm nguyên tắc thực tế:

Tính thời gian thật trước khi đăng ký. Một chương trình đòi mười lăm tới hai mươi giờ mỗi tuần — cộng thời gian đi lại. Xem lịch hiện tại và xem chỗ đó lấy từ đâu.

Gom thành khối lớn. Một buổi trọn vẹn cuối tuần tốt hơn hai tiếng mỗi tối.

Nói với cơ quan. Nhiều nơi có chính sách hỗ trợ người đi học mà nhân viên không biết — giảm giờ, hỗ trợ học phí, cho nghỉ trong đợt tập trung.

Nói với gia đình và thoả thuận cụ thể. Ai lo việc gì trong hai năm tới. Điều này cần bàn trước, không phải điều chỉnh dần khi đã căng.

Bỏ bớt một việc khác. Không thể thêm hai mươi giờ mỗi tuần mà không bỏ gì.

Giữ nhịp qua hai năm

Bốn việc:

Học cùng một nhóm. Nhóm ba bốn người cùng hoàn cảnh là thứ giữ người ta đi tới cuối.

Đặt mốc theo tuần, không theo học kỳ.

Chấp nhận làm tốt vừa đủ ở một số môn. Người đã quen làm tốt mọi việc thường kiệt sức ở kỳ thứ hai vì cố đạt điểm cao ở tất cả.

Có kế hoạch cho giai đoạn khó. Sẽ có một giai đoạn công việc bận đúng lúc bài vở dồn — biết trước điều đó và có phương án là khác với việc bị bất ngờ.

Một điều đáng biết

Tỷ lệ hoàn thành ở nhóm vừa làm vừa học thấp hơn nhóm học toàn thời gian, và nguyên nhân hiếm khi là năng lực.

Phần lớn người bỏ giữa chừng vì một sự kiện bên ngoài — thay đổi công việc, việc gia đình, sức khoẻ — trùng vào lúc chương trình đang nặng. Đó là lý do hai việc ở trên đáng làm nhất: chọn chương trình có cơ chế bảo lưu, và thoả thuận trước với gia đình và cơ quan.