Một số chương trình thạc sĩ có kỳ thực tập trong doanh nghiệp — thường ba tới sáu tháng, đôi khi một năm. Chúng thường dài hơn các chương trình tương đương và đôi khi tốn hơn.
Câu hỏi là phần thời gian và tiền tăng thêm đổi lại được gì.
Các hình thức
Bốn dạng, với giá trị rất khác nhau:
Thực tập bắt buộc do trường sắp xếp. Trường có mạng lưới doanh nghiệp và phân bổ chỗ. Đây là dạng có giá trị cao nhất vì nó đảm bảo mọi người học đều có chỗ.
Thực tập bắt buộc do người học tự tìm. Trường yêu cầu nhưng không lo chỗ. Rủi ro rõ: với người học quốc tế chưa có mạng lưới và có thể vướng quy định về làm việc, việc tự tìm có thể rất khó.
Dự án cùng doanh nghiệp thay cho thực tập — làm một bài toán thật của một công ty, thường theo nhóm, không phải vào làm tại chỗ. Ít tốn thời gian hơn và cũng ít giá trị về mặt kinh nghiệm làm việc hơn.
Thực tập tự chọn — có thì tốt, không thì vẫn tốt nghiệp được.
Việc cần kiểm đầu tiên: chương trình bạn đang xem thuộc dạng nào. Nhiều nơi quảng bá là "có thực tập" trong khi thực tế là dạng thứ hai hoặc thứ tư.
Đổi lại được gì
Bốn thứ, và ba cái đầu là thứ khó có được bằng cách khác:
Kinh nghiệm làm việc thật trong hồ sơ. Với người chuyển ngành hoặc chưa có kinh nghiệm, đây là thứ có giá trị nhất — nó giải quyết đúng vấn đề "chưa có kinh nghiệm nên không được tuyển".
Mạng lưới trong ngành. Đồng nghiệp trong kỳ thực tập là các liên hệ nghề nghiệp thật.
Khả năng được tuyển ở chính nơi thực tập. Đây là con đường vào việc làm phổ biến nhất từ các chương trình có thực tập, và nó đáng hỏi cụ thể — tỷ lệ bao nhiêu phần trăm người thực tập được giữ lại?
Biết mình có hợp với loại công việc đó không — trước khi cam kết cả sự nghiệp vào nó.
Chi phí thật
Ba khoản, và khoản thứ ba hay bị bỏ:
Thời gian. Sáu tháng thực tập là sáu tháng chưa đi làm chính thức — tính cả phần thu nhập bị lùi lại.
Học phí cho kỳ thực tập. Nhiều chương trình vẫn thu học phí trong giai đoạn này, dù người học đang làm việc ở doanh nghiệp. Kiểm điểm này trước.
Chi phí sinh hoạt ở nơi thực tập nếu nó khác thành phố học.
Ngược lại, nhiều kỳ thực tập có trả lương — hỏi rõ mức và xem nó bù được bao nhiêu.
Đánh giá chất lượng phần thực tập
Sáu câu hỏi, và cách trả lời nói nhiều về mức đầu tư thật của chương trình:
Trường có đảm bảo chỗ cho mọi người học không? Nếu không, bao nhiêu phần trăm tìm được?
Danh sách các nơi đã nhận người thực tập của khoá trước. Xin xem cụ thể, không nghe mô tả chung.
Có người phụ trách theo dõi kỳ thực tập không, và họ liên hệ bao lâu một lần?
Kỳ thực tập được đánh giá thế nào — chỉ có xác nhận của doanh nghiệp, hay có báo cáo và có người chấm?
Nếu kỳ thực tập không ổn thì xử lý ra sao — có được đổi chỗ không?
Với người học quốc tế: quy định về làm việc có cho phép không, và trường có hỗ trợ thủ tục không? Đây là câu quyết định và nó phải hỏi trước khi nộp hồ sơ.
Ai nên chọn
Nên: người chuyển ngành và cần kinh nghiệm trong lĩnh vực mới; người chưa từng đi làm; người muốn làm việc tại nước đang học và cần một đường vào; người chưa chắc về loại công việc mình muốn.
Ít cần: người đã có vài năm kinh nghiệm trong đúng lĩnh vực — với họ, phần thực tập ít thêm gì và thời gian bỏ ra đáng kể; người nhắm con đường nghiên cứu và học tiếp lên tiến sĩ; người có ràng buộc về thời gian hoặc tài chính.
Nếu chọn chương trình không có thực tập
Ba cách bù, và chúng khả thi:
Làm bán thời gian hoặc theo dự án trong lúc học, nếu quy định cho phép.
Chọn đề tài luận văn gắn với một tổ chức thật — nhiều chương trình cho phép, và nó tạo ra cả kinh nghiệm lẫn liên hệ.
Dùng kỳ hè. Một kỳ thực tập ba tháng tự tìm trong hè cho phần lớn giá trị mà không kéo dài chương trình.
Trong kỳ thực tập
Bốn việc quyết định bạn nhận được gì:
Làm rõ mục tiêu ở tuần đầu với người hướng dẫn tại doanh nghiệp — bạn sẽ làm gì, và kết quả cuối kỳ là gì.
Ghi lại những gì mình làm, hằng tuần. Đây là nội dung của báo cáo cuối kỳ và của hồ sơ xin việc sau này.
Gặp người ngoài bộ phận mình. Phần mạng lưới không tự hình thành nếu bạn chỉ ngồi ở bàn của mình.
Hỏi về cơ hội ở lại trước khi kỳ kết thúc, không phải vào ngày cuối. Nếu họ không tuyển, hỏi xin thư giới thiệu và hỏi họ biết nơi nào đang tuyển.
Cần kiểm gì đầu tiên về phần thực tập?
Chương trình thuộc dạng nào — trường sắp xếp chỗ, người học tự tìm, dự án cùng doanh nghiệp, hay thực tập tự chọn.
Giá trị lớn nhất của kỳ thực tập là gì?
Kinh nghiệm làm việc thật trong hồ sơ — nó giải quyết đúng vấn đề chưa có kinh nghiệm nên không được tuyển.
Câu hỏi nào quyết định với người học quốc tế?
Quy định về làm việc có cho phép thực tập không và trường có hỗ trợ thủ tục không — phải hỏi trước khi nộp hồ sơ.
Ai ít cần chương trình có thực tập?
Người đã có vài năm kinh nghiệm trong đúng lĩnh vực, và người nhắm con đường nghiên cứu học tiếp lên tiến sĩ.
