Phần lớn người học cao học tính học phí rồi quyết định. Học phí thường chiếm khoảng một nửa tổng chi phí thật, và không phải phần gây khó khăn nhất.
Bốn nhóm chi phí
Học phí và lệ phí. Ngoài học phí theo tín chỉ hoặc theo kỳ, còn lệ phí xét tuyển, phí bảo vệ, phí in ấn, và các khoản phát sinh khi học lại hoặc kéo dài thời gian.
Chi phí học tập. Tài liệu, phần mềm, thiết bị, và với nhiều ngành là chi phí thu dữ liệu cho luận văn — khoản này hay bị bỏ hoàn toàn khỏi kế hoạch và có thể không nhỏ.
Chi phí đi lại và sinh hoạt nếu học ở thành phố khác, kể cả khi chỉ tập trung theo đợt.
Chi phí cơ hội. Thu nhập giảm nếu bạn chuyển sang bán thời gian hoặc nghỉ việc, và thời gian không dành cho việc khác. Đây thường là khoản lớn nhất và là khoản duy nhất không xuất hiện trên bất kỳ hoá đơn nào.
Tính theo tình huống xấu, không theo tình huống dự kiến
Kế hoạch tài chính nên dựa trên thời gian hoàn thành thực tế của chương trình, không dựa trên thời gian danh nghĩa. Hãy hỏi chương trình tỉ lệ người tốt nghiệp đúng hạn.
Nếu thời gian thật dài hơn danh nghĩa một kỳ — tình huống rất phổ biến — thì cộng thêm một kỳ học phí và một kỳ chi phí sinh hoạt vào kế hoạch.
Đây là khác biệt giữa người hoàn thành và người phải bỏ giữa đường: không phải mức chi phí, mà là khoản đệm.
Các nguồn tài chính
Học bổng của trường. Nhiều chương trình có miễn giảm một phần theo kết quả học tập. Hỏi cụ thể về điều kiện duy trì, không chỉ điều kiện nhận.
Hỗ trợ của cơ quan. Nhiều nơi hỗ trợ học phí kèm cam kết phục vụ một số năm. Đọc kỹ điều khoản hoàn trả nếu bạn rời trước hạn — đây là phần ràng buộc thật.
Làm trợ giảng hoặc trợ lý nghiên cứu. Vừa có thu nhập vừa có kinh nghiệm, và ở một số chương trình kèm miễn giảm học phí. Hỏi ngay khi nhập học, vì số suất có hạn.
Vay. Nếu dùng, tính tổng số phải trả và dòng tiền hằng tháng sau tốt nghiệp, không chỉ tính lãi suất. Và tính theo mức thu nhập thực tế của người mới có bằng, không theo mức bạn hy vọng.
Câu hỏi nên hỏi chương trình về tiền
Học phí có tăng trong quá trình học không, và mức tăng tối đa?
Học lại một môn tính phí thế nào?
Kéo dài thời gian có phải trả thêm gì?
Có khoản nào ngoài học phí mà người học thường phải chi?
Câu cuối nên hỏi học viên đang học, không hỏi phòng tuyển sinh.
Khi thiếu tiền giữa chương trình
Đừng tự bỏ học trước khi hỏi. Nhiều cơ sở có cơ chế giãn thời gian đóng học phí, hoặc cho bảo lưu một thời gian rồi học tiếp.
Bảo lưu có thủ tục tốt hơn nhiều so với bỏ dở, vì nó giữ số tín chỉ đã tích lũy và quyền học tiếp.
Nói với người hướng dẫn — họ thường biết các nguồn hỗ trợ nội bộ mà thông báo chung không nhắc.
Bằng thạc sĩ có đáng số tiền đó không
Câu hỏi này không có câu trả lời chung, nhưng có cách trả lời cho trường hợp cụ thể của bạn: bằng này là điều kiện bắt buộc cho công việc bạn muốn, hay là một lợi thế?
Nếu là điều kiện bắt buộc — nhiều vị trí giảng dạy, nghiên cứu, một số ngạch công chức — thì phép tính đơn giản hơn.
Nếu là lợi thế, hãy so với các cách khác đạt cùng mục tiêu: kinh nghiệm làm việc, chứng chỉ chuyên môn, hoặc chuyển việc. Có những trường hợp bằng thạc sĩ là cách đắt nhất để đạt điều bạn muốn, và có những trường hợp nó là cách duy nhất.
Chi phí lớn nhất khi học thạc sĩ là gì?
Với người đang đi làm thì thường là chi phí cơ hội — thu nhập và thời gian mất đi — chứ không phải học phí.
Nên vay để học thạc sĩ không?
Chỉ khi bạn tính được dòng tiền trả nợ dựa trên mức thu nhập thực tế sau tốt nghiệp, và có khoản đệm cho trường hợp học kéo dài.
Cơ quan hỗ trợ học phí thì cần lưu ý gì?
Đọc kỹ cam kết phục vụ và điều khoản hoàn trả nếu rời việc trước hạn. Đây là phần ràng buộc nhiều năm.
Thiếu tiền giữa chương trình thì làm gì?
Hỏi về giãn nộp học phí hoặc bảo lưu theo quy chế trước khi nghĩ tới bỏ dở, vì bảo lưu giữ được tín chỉ đã tích lũy.
