Khi tính chi phí đi học ở nước ngoài, hai con số được tính đầu tiên là học phí và tiền thuê nhà. Cả hai đều tra được và cả hai đều khá chính xác.
Phần làm ngân sách vỡ hầu như luôn là các khoản khác — không phải vì chúng lớn, mà vì chúng không có trong bảng tính.
Chi phí trước khi bay
Nhóm này tập trung trong hai ba tháng và thường bị tính thiếu:
Lệ phí nộp hồ sơ cho nhiều chương trình. Thi chứng chỉ ngoại ngữ, có khi thi lại. Dịch thuật và hợp pháp hoá giấy tờ. Lệ phí thị thực. Khám sức khoẻ và tiêm chủng theo yêu cầu. Vé máy bay. Và khoản chứng minh tài chính, vốn phải nằm trong tài khoản một thời gian nhất định.
Khoản cuối đáng chú ý riêng: nó không phải chi phí — tiền vẫn là của bạn — nhưng nó bị khoá trong một khoảng thời gian, và nhiều người không tính tới điều đó khi lập kế hoạch.
Chi phí trong tháng đầu
Tháng đầu thường tốn gấp rưỡi tới gấp đôi một tháng bình thường:
Tiền đặt cọc nhà, thường bằng một tới hai tháng thuê. Tiền thuê tháng đầu trả cùng lúc. Đồ dùng ban đầu — chăn màn, dụng cụ bếp, đồ vệ sinh. Điện thoại và mạng. Đi lại trong lúc chưa có thẻ tháng. Và quần áo phù hợp khí hậu, nếu đi tới nơi lạnh.
Khoản cuối là khoản người đi từ vùng nhiệt đới hay tính thiếu nhất, và nó không nhỏ.
Các khoản định kỳ ít được nhắc
Bảo hiểm y tế. Bắt buộc ở nhiều nơi, và mức phí khác nhau rất nhiều theo nước và theo tuổi.
Phí sinh hoạt của trường ngoài học phí — có nơi thu riêng.
Tài liệu và phần mềm. Một số ngành yêu cầu phần mềm hoặc thiết bị cá nhân.
Gia hạn cư trú nếu chương trình dài hơn thời hạn được cấp ban đầu.
Phí chuyển tiền. Mỗi lần chuyển tiền từ nhà sang đều mất phí và mất chênh lệch tỷ giá; chuyển nhiều lần nhỏ tốn hơn chuyển ít lần lớn.
Hai thứ phải tính mà không ai đưa vào bảng
Khoản đệm cho việc bất ngờ. Ốm đau, một chuyến bay về gấp, một thiết bị hỏng. Mức thường được khuyên là đủ cho hai tới ba tháng sinh hoạt, để riêng và không tiêu vào.
Biến động tỷ giá. Nếu thu nhập của gia đình bằng một đồng tiền còn chi tiêu bằng đồng tiền khác, một biến động vài phần trăm kéo dài cả năm học là một khoản thật. Cách xử lý thực tế: tính ngân sách ở mức tỷ giá bất lợi hơn hiện tại, không ở mức hiện tại.
Học bổng thường không phủ những gì
Đọc kỹ phạm vi trước khi lập kế hoạch dựa trên nó. Ba điểm hay gây hiểu nhầm:
"Toàn phần" thường nghĩa là toàn phần học phí, không gồm sinh hoạt phí.
Sinh hoạt phí nếu có thường tính theo mức sống tối thiểu của sinh viên tại nơi đó, và mức đó thường sát.
Thời điểm giải ngân. Nhiều học bổng trả sau khi nhập học, có khi sau vài tuần — nghĩa là bạn vẫn cần đủ tiền cho toàn bộ giai đoạn đầu.
Đi làm thêm: tính được tới đâu
Quy định về số giờ được làm khác nhau theo nước và theo loại thị thực, và vi phạm có hậu quả nghiêm trọng — kiểm quy định cụ thể, không suy từ trường hợp của người khác ở nước khác.
Ngay cả khi được phép, có ba điều nên tính:
Thu nhập từ việc làm thêm nên được xem là khoản cộng thêm, không phải khoản trong kế hoạch cơ bản — vì tìm việc mất thời gian và không chắc chắn.
Chương trình thạc sĩ thường ngắn và dày, và thời gian làm thêm lấy trực tiếp từ thời gian học.
Ở học kỳ có luận văn, phần lớn người học phải giảm giờ làm.
Cách lập bảng tính dùng được
Ba cột thay vì một: mức thấp, mức có khả năng nhất, mức cao. Rồi lập kế hoạch theo cột thứ ba.
Và một dòng cuối cùng quan trọng hơn mọi dòng khác: nếu mọi thứ đi theo cột cao, tôi lấy tiền ở đâu. Nếu không có câu trả lời cho dòng này thì kế hoạch chưa hoàn chỉnh — dù tổng ở cột giữa trông rất ổn.
Khoản nào trước khi bay hay bị tính thiếu?
Lệ phí hồ sơ nhiều nơi, thi chứng chỉ, dịch thuật và hợp pháp hoá giấy tờ, thị thực, khám sức khoẻ, và khoản chứng minh tài chính bị khoá một thời gian.
Vì sao tháng đầu tốn hơn bình thường?
Đặt cọc nhà cộng tiền thuê tháng đầu, đồ dùng ban đầu, điện thoại và mạng, và quần áo phù hợp khí hậu nếu tới nơi lạnh.
Học bổng toàn phần có phủ sinh hoạt phí không?
Thường không — toàn phần hay chỉ nghĩa là toàn phần học phí, và sinh hoạt phí nếu có thì tính theo mức tối thiểu.
Nên lập bảng tính thế nào?
Ba cột thấp, có khả năng nhất, và cao — lập kế hoạch theo cột cao, kèm câu trả lời cho việc lấy tiền ở đâu nếu mọi thứ đi theo cột đó.