Với các chương trình có phỏng vấn, hồ sơ giấy chỉ đưa bạn tới vòng này. Quyết định cuối thường dựa trên ba mươi phút nói chuyện.
Và người phỏng vấn không kiểm tra kiến thức — họ kiểm ba thứ khác.
Người phỏng vấn đang tìm gì
Bạn có thật sự hiểu chương trình này không — hay đang nộp hàng loạt. Câu hỏi về lý do chọn chương trình nhằm việc này, và câu trả lời chung chung lộ ra ngay.
Bạn có theo được không. Với chương trình đòi nền tảng cụ thể, họ kiểm xem bạn có phần nền đó, và nếu thiếu thì bạn định bù thế nào.
Bạn có kế hoạch thật không. Không phải kế hoạch hoàn hảo, mà là dấu hiệu bạn đã nghĩ tới việc học này dẫn tới đâu.
Ngoài ba điều đó, họ cũng đang đánh giá một thứ ít nói ra: bạn có dễ làm việc cùng không, và có phải người sẽ hoàn thành chương trình không.
Bốn nhóm câu hỏi
Về động lực. Vì sao ngành này, vì sao chương trình này, vì sao bây giờ.
Câu trả lời mạnh có ba phần: một sự việc cụ thể dẫn bạn tới hướng này; điều cụ thể ở chương trình này mà bạn cần — một môn, một hướng nghiên cứu, một giảng viên; và việc học này nối với kế hoạch của bạn thế nào.
Câu trả lời yếu là câu dùng được cho bất cứ chương trình nào.
Về nền tảng và kinh nghiệm. Hãy kể về luận văn của bạn; công việc hiện tại liên quan thế nào; bạn đã dùng phương pháp nào.
Chuẩn bị: một bản kể ba phút về công việc hoặc nghiên cứu quan trọng nhất của mình, cho người không cùng chuyên môn hẹp hiểu được.
Về kế hoạch. Sau khi tốt nghiệp bạn định làm gì; nếu chương trình có phần nghiên cứu, bạn quan tâm hướng nào.
Với câu về hướng nghiên cứu: nêu một hai chủ đề cụ thể và nói vì sao — không cần một đề tài hoàn chỉnh, nhưng cần cho thấy bạn đã đọc về hướng của chương trình.
Về tình huống. Kể về một lần bạn gặp khó khăn trong học tập hoặc công việc và cách xử lý.
Chuẩn bị hai ba câu chuyện có cấu trúc: tình huống, việc bạn làm, kết quả, và điều bạn học được.
Các câu khó và cách xử lý
"Điểm của em ở môn này khá thấp, vì sao?" Trả lời thẳng, ngắn, không viện lý do dài. Nêu hoàn cảnh nếu có, rồi chuyển sang những gì cho thấy bạn đã khắc phục.
"Vì sao có khoảng thời gian em không học và không làm gì?" Cùng cách: nói thật, gọn, và nêu những gì bạn đã làm trong thời gian đó nếu có.
"Nếu không được nhận vào đây thì em làm gì?" Câu này kiểm mức độ nghiêm túc của kế hoạch. Trả lời trung thực — nêu các lựa chọn khác bạn đang cân nhắc — mà không làm giảm sự quan tâm với chương trình này.
Câu bạn không biết trả lời. Nói không biết, và nói cách bạn sẽ tìm hiểu. Đây là câu trả lời được chấp nhận ở mọi buổi phỏng vấn.
Phỏng vấn trực tuyến: chuẩn bị kỹ thuật
Phần này quyết định ấn tượng nhiều hơn người ta nghĩ, và nó hoàn toàn trong tầm kiểm soát:
Kiểm đường truyền, âm thanh và hình ảnh trước một ngày, không trước năm phút.
Ngồi nơi có ánh sáng từ phía trước, nền phía sau gọn, và không có tiếng ồn.
Chuẩn bị phương án dự phòng — số điện thoại của người phỏng vấn, hoặc cách liên hệ nếu mất kết nối. Và biết trước bạn sẽ làm gì nếu mất mạng giữa chừng: bình tĩnh kết nối lại và xin lỗi ngắn gọn là đủ.
Một trang ghi chú đặt cạnh máy thì được, nhưng đừng đọc từ nó — người phỏng vấn nhận ra ngay.
Câu nên hỏi lại
Gần như buổi nào cũng có phần này, và không hỏi gì là một điểm trừ.
Bốn câu dùng được: người học khoá trước của chương trình giờ đang làm gì; một tuần học điển hình gồm những gì; việc tìm người hướng dẫn luận văn diễn ra thế nào; và có cơ hội tham gia nghiên cứu hoặc trợ giảng không.
Tránh các câu đã có trên trang web, và tránh hỏi về học phí hay học bổng trong buổi phỏng vấn học thuật — việc đó thuộc bộ phận khác.
Bốn lỗi thường gặp
Nói quá dài cho một câu. Giữ mỗi câu trả lời trong khoảng hai phút, rồi dừng để họ hỏi tiếp.
Không nêu được điều gì cụ thể về chương trình.
Nói về mục tiêu quá chung — "em muốn phát triển bản thân".
Không chuẩn bị bản kể về công việc của chính mình, và lúng túng khi được hỏi câu dễ nhất trong buổi.
Và sau buổi phỏng vấn: gửi một thư cảm ơn ngắn trong ngày. Nó không quyết định kết quả, nhưng nó là việc nhỏ có ích và rất ít người làm.
Người phỏng vấn tuyển sinh đang tìm gì?
Bạn có thật sự hiểu chương trình này không, có theo được không, và có kế hoạch thật không.
Trả lời câu hỏi về động lực thế nào?
Ba phần: một sự việc cụ thể dẫn bạn tới hướng này, điều cụ thể ở chương trình này mà bạn cần, và việc học nối với kế hoạch của bạn ra sao.
Xử lý câu hỏi về điểm thấp hoặc khoảng gián đoạn?
Trả lời thẳng và ngắn, nêu hoàn cảnh nếu có, rồi chuyển sang những gì cho thấy bạn đã khắc phục.
Có nên hỏi lại người phỏng vấn?
Nên — không hỏi gì là một điểm trừ; hỏi về người học khoá trước giờ làm gì, một tuần học điển hình, hoặc cách tìm người hướng dẫn luận văn.