Thạc sĩ ở Đức: học phí thấp không có nghĩa là dễ

Quy định về học phí, thị thực và điều kiện tuyển sinh thay đổi theo từng năm và từng bang, từng tiểu bang — luôn kiểm trang chính thức của trường và cơ quan di trú trước khi quyết định.

Đức thường là lựa chọn đầu tiên của người muốn học thạc sĩ ở châu Âu mà không đủ khả năng trả học phí Anh hay Mỹ. Điều đó đúng, nhưng cái khó của Đức không nằm ở tiền.

Học phí và chi phí thật

Phần lớn đại học công lập ở Đức không thu học phí theo nghĩa thông thường, chỉ thu một khoản phí học kỳ tương đối nhỏ, thường kèm vé giao thông công cộng. Một số bang có thu học phí với sinh viên ngoài EU nên cần kiểm theo từng bang.

Chi phí thật nằm ở sinh hoạt: nhà ở là khoản lớn nhất và ở các thành phố lớn rất khó tìm. Nhiều người mất vài tháng đầu ở tạm trước khi có chỗ ổn định — nên tính cả khoản này vào kế hoạch.

Chứng minh tài chính là cửa ải thật

Để xin thị thực du học, bạn phải chứng minh có đủ tiền cho năm đầu, phổ biến nhất là qua tài khoản phong toả — tiền nằm trong tài khoản và mỗi tháng chỉ rút được một phần.

Mức yêu cầu được điều chỉnh theo thời gian, nên luôn kiểm con số hiện hành trên trang của cơ quan đại diện Đức. Đây là bước cần chuẩn bị sớm nhất vì nó liên quan tới việc chuyển tiền quốc tế.

Cách xét hồ sơ: rất hình thức, theo tín chỉ

Đại học Đức xét hồ sơ nghiêng về đối chiếu kỹ thuật: bạn đã học đủ số tín chỉ trong các môn nền mà chương trình yêu cầu chưa. Bài luận và thư giới thiệu có vai trò nhỏ hơn so với hệ Mỹ.

Hệ quả thực tế: bằng cử nhân Việt Nam thường được đối chiếu qua một hệ thống đánh giá văn bằng, và nếu thiếu môn nền, hồ sơ bị loại dù điểm cao. Vì vậy hãy đọc mục yêu cầu đầu vào của từng chương trình rất kỹ và đối chiếu với bảng điểm của mình từng môn.

Nhiều chương trình yêu cầu nộp qua một cổng tập trung, có hạn nộp cố định và thủ tục xác thực giấy tờ riêng — làm sớm vài tháng vì khâu này chậm.

Tiếng Đức: không bắt buộc để học, cần để sống

Có rất nhiều chương trình thạc sĩ dạy hoàn toàn bằng tiếng Anh, nên về học thuật bạn không cần tiếng Đức.

Nhưng đời sống hằng ngày, thủ tục hành chính, tìm nhà, làm thêm và nhất là tìm việc sau tốt nghiệp thì tiếng Đức tạo khác biệt rất lớn. Người học tiếng Đức song song trong hai năm có vị thế khác hẳn khi ra trường.

Chương trình học: tự chủ nhiều, hướng dẫn ít

Sinh viên Đức quen tự tổ chức việc học: ít điểm danh, ít bài tập nhỏ, nhiều kỳ thi cuối kỳ nặng và luận văn dài. Ai quen được nhắc nhở sẽ thấy khó ở học kỳ đầu.

Bù lại, luận văn thạc sĩ ở Đức thường gắn với nhóm nghiên cứu thật và kéo dài nhiều tháng, nên đây là hệ rất tốt cho người định học tiếp tiến sĩ.

Sau tốt nghiệp

Đức có quy định cho phép sinh viên quốc tế ở lại một thời gian để tìm việc sau khi tốt nghiệp, và có các diện thị thực lao động cho người có bằng được công nhận. Điều kiện cụ thể thay đổi nên phải kiểm tại thời điểm bạn tốt nghiệp.

Thị trường kỹ thuật, công nghệ thông tin và một số ngành y tế có nhu cầu cao; các ngành xã hội khó hơn nhiều nếu không có tiếng Đức tốt.