Vòng phỏng vấn của phần lớn học bổng không nhằm kiểm tra kiến thức chuyên môn — hồ sơ đã cho họ thông tin đó. Nó nhằm trả lời một câu khác.
Điều hội đồng đang đánh giá
Bạn có kế hoạch thật hay chỉ có mong muốn. Người có kế hoạch nói được các bước cụ thể; người có mong muốn nói về khát vọng.
Bạn có hoàn thành được không. Học bổng bị bỏ dở là thiệt hại cho bên cấp. Họ tìm dấu hiệu bạn đã hoàn thành những việc dài trước đây.
Bạn hiểu mình đang xin gì. Có tìm hiểu về chương trình, về trường, và về nghĩa vụ kèm theo hay không.
Bạn sẽ làm gì sau đó. Với nhiều học bổng, đây là tiêu chí quan trọng nhất — họ muốn biết khoản đầu tư này đi tới đâu.
Bạn trung thực về giới hạn của mình. Người nói được mình còn yếu ở đâu và định làm gì với điều đó đáng tin hơn người trả lời hoàn hảo mọi câu.
Bốn nhóm câu hỏi thường gặp
Về chọn lựa: vì sao ngành này, vì sao chương trình này, vì sao bây giờ. Chuẩn bị kỹ câu thứ hai — nó là câu phân biệt người đã tìm hiểu với người nộp hàng loạt.
Về nền tảng: kể về một việc bạn đã làm, một khó khăn bạn đã xử lý, một thất bại và bạn đã làm gì.
Về kế hoạch: sau khi học xong bạn định làm gì, trong năm năm tới, và làm ở đâu.
Về trường hợp giả định: nếu không được học bổng này bạn làm gì; nếu chương trình khó hơn dự kiến bạn xử lý thế nào.
Câu "nếu không được học bổng này" hay làm ứng viên mất bình tĩnh. Câu trả lời tốt cho thấy bạn có kế hoạch thật chứ không phụ thuộc hoàn toàn vào một cơ hội — điều đó làm bạn đáng tin hơn, không kém hơn.
Chuẩn bị
Đọc lại hồ sơ của chính bạn. Hội đồng hỏi từ hồ sơ, và không nhớ rõ điều mình đã viết là tình huống tệ.
Chuẩn bị ba câu chuyện cụ thể: một việc bạn dẫn dắt, một khó khăn bạn xử lý, một lần bạn sai và sửa. Ba câu này dùng được cho phần lớn câu hỏi về nền tảng.
Tìm hiểu cụ thể về chương trình: các môn, một hai người dạy, và điều gì trong đó phù hợp với hướng của bạn. Nêu được một chi tiết cụ thể đổi hoàn toàn ấn tượng.
Đọc kỹ nghĩa vụ kèm theo — cam kết phục vụ, báo cáo, điều kiện duy trì — và sẵn sàng nói bạn đã hiểu và chấp nhận.
Tập nói to các câu trả lời, không chỉ nghĩ trong đầu. Nếu phỏng vấn bằng tiếng Anh, tập bằng tiếng Anh.
Năm lỗi thường mắc
Trả lời chung chung về mong muốn đóng góp. "Em muốn góp phần phát triển đất nước" không cho thông tin. Cụ thể: bạn muốn làm việc gì, ở đâu, giải quyết vấn đề nào.
Nói quá dài. Hai phút cho một câu là đủ. Nói bảy phút làm hội đồng không hỏi được các câu khác và không ai nhớ gì.
Không biết gì về chương trình. Lỗi này thấy ngay và rất khó cứu.
Trả lời điều bạn đoán họ muốn nghe. Hội đồng nghe nhiều và nhận ra. Một câu trả lời thật, kể cả khi không hoàn hảo, tốt hơn.
Bịa hoặc phóng đại. Hội đồng có hồ sơ và thường hỏi tiếp để làm rõ. Phóng đại bị phát hiện làm mất tin cậy cho toàn bộ phần còn lại.
Khi không trả lời được
Điều này xảy ra và không phải thảm hoạ. Cách xử lý tốt: nói thẳng rằng bạn chưa nắm phần đó, và nói điều bạn biết liên quan, hoặc cách bạn sẽ tìm hiểu.
Cách xử lý tệ: nói lan sang chuyện khác, hoặc bịa. Cả hai đều bị nhận ra.
Nếu không nghe rõ câu hỏi, hãy xin nhắc lại. Điều này bình thường, và trả lời sai câu vì không nghe rõ thì tệ hơn nhiều.
Nếu phỏng vấn bằng tiếng Anh
Hội đồng biết đây không phải tiếng mẹ đẻ của bạn và không đánh giá bạn theo chuẩn người bản ngữ.
Hai điều thực tế: nói chậm hơn bình thường một chút — dễ nghe hơn và bạn có thời gian sắp câu; và đừng mở đầu bằng lời xin lỗi về tiếng Anh, vì nó chuyển chú ý của người nghe từ nội dung sang ngôn ngữ.
Sau phỏng vấn
Nếu được, hãy gửi một thư ngắn cảm ơn, và nếu có câu bạn trả lời chưa đủ thì có thể bổ sung một hai câu — ngắn.
Và nếu không đạt, hãy xin phản hồi nếu quy trình cho phép. Phần lớn học bổng mở hằng năm, và biết chính xác điểm yếu là điều kiện để lần sau khác.
Hội đồng phỏng vấn học bổng đánh giá gì?
Bạn có kế hoạch thật hay chỉ có mong muốn, khả năng hoàn thành, mức tìm hiểu về chương trình, dự định sau khi học, và sự trung thực về giới hạn của mình.
Trả lời thế nào khi được hỏi nếu không được học bổng thì sao?
Cho thấy bạn có kế hoạch khác thật — điều đó làm bạn đáng tin hơn, không kém hơn.
Nên trả lời mỗi câu trong bao lâu?
Khoảng hai phút. Trả lời quá dài làm hội đồng không hỏi được các câu khác và không ai nhớ nội dung.
Không trả lời được một câu thì làm gì?
Nói thẳng rằng bạn chưa nắm phần đó, kèm điều bạn biết liên quan hoặc cách bạn sẽ tìm hiểu — đừng lan sang chuyện khác hay bịa.